Built Identities

Υπάρχουν δρόμοι στην Αθήνα που είναι εγκάρσιες τομές στο σώμα της πόλης, που διασχίζοντάς τους από άκρη σε άκρη έχεις ταξιδέψει σε διαφορετικές επικράτειες και έχεις γεμίσει από ποικίλες εικόνες, διαδρομές και αρώματα. Κυρίαρχη θέση στην λίστα αυτών των μεγάλων ποταμών που εκβάλλουν στην πολυσχιδή ζωή της πόλης κατέχει αναμφίβολα η οδός Αιόλου. Καθώς η καθημερινότητά μου κινείται στα πέριξ της πλατείας Ομονοίας, η οδός Αιόλου αποτελεί συχνά κομμάτι της διαδρομής στην αρχή ή στο τέλος της μέρας,  όχι σπάνια μια σκόπιμη παράκαμψη για περισυλλογή. Και όχι άδικα, από την αρχή ως το τέλος της, η οδός Αιόλου έχει τόσες εκφάνσεις που καθίσταται ιδανική για να αφήσεις την σκέψη σου να ταξιδέψει. Αποφάσισα, έτσι, να καταγράψω πιο συστηματικά τη διαδρομή από τα Χαυτεία ως τους Αέρηδες όπως πολύ εύστοχα σημειώνει για τη διαδρομή της Αιόλου ο Κώστας Χατζιώτης στο πρόσφατο βιβλίο του, «Οδός Αιόλου: Ο εμπορικός δρόμος της Αθήνας» από τις εκδόσεις Παρισιάνου. Εικ. 1: Σταδίου και Αιόλου, το οικόπε...

Εικ. 1. Το πολεοδομικό σχέδιο των Κλεάνθη-Schaubert (Μπίρης, 1966) Ένα θεμελιώδες ερώτημα που συμπαρασύρει πλήθος άλλων σκέψεων και ερωτημάτων αφορά τους παράγοντες και τα στοιχεία αυτά που διαμορφώνουν μια πόλη. Και ενώ ασκεί ιδιαίτερη γοητεία η ανίχνευση της μικροϊστορίας που σμιλεύει τον χαρακτήρα μιας πόλης και των ανθρώπων της, οφείλουμε να κατανοούμε και τα κρίσιμα σταυροδρόμια και γεγονότα που ωθούν μια πόλη προς μία ή κάποια άλλη εναλλακτική κατεύθυνση.  Πριν από κάποια χρόνια είχα την τύχη να διαβάσω το έργο του Στέφαν Τσβάιχ «Οι μεγάλες στιγμές της ανθρωπότητας», κατά το οποίο ο σπουδαίος Αυστριακός συγγραφέας ανατρέχει σε διάφορες πτυχές της ιστορίας για να απομονώσει αποφασιστικές στιγμές που διαμόρφωσαν τον ρου της ιστορίας. Κρίσιμες ανθρώπινες αποφάσεις και πρωτοβουλίες σε ιστορικές μάχες που έκριναν την έκβασή τους, «γυρίσματα» της ιστορίας που έκριναν σπουδαίες ανακαλύψεις ή το έργο σπουδαίων δημιουργών είναι ανάμεσα στα παραδείγματα που μας παρουσιάζει με γλαφυρότη...

Εικ. 1: Το Μέγαρο Μποδοσάκη (1949-1958), Αμαλίας 20 Ήταν εν μέσω του περσινού καλοκαιριού όταν ξεκίνησε να διαδραματίζεται στις «οθόνες» μας  ένα κτηματομεσιτικό σίριαλ πρώτης προβολής και ιδιαίτερου σασπένς. Μετά από πολλά χρόνια στέγασης των κεντρικών της Eurobank στο Μέγαρο Μποδοσάκη, τη ναυαρχίδα του ιδρύματος Μποδοσάκη επί της οδού Αμαλίας και Σουρή, το κτήριο αναζητούσε τον επόμενο μισθωτή καθώς ήταν ήδη αποφασισμένο ότι η διοίκηση της Τράπεζας θα μετακόμιζε μερικές εκατοντάδες μέτρα παραπέρα, σε ιδιόκτητο κτήριο επί της Σταδίου και Ομήρου. Εικ. 2: Προπύλαια του Α’ Νεκροταφείου (1939) Το αρχικό ενδιαφέρον από διάφορους «μνηστήρες» του ξενοδοχειακού κλάδου εμφανίστηκε πολύ ζωηρό χωρίς όμως να καταφέρει να συνεχίσει αμείωτο στο στάδιο των δεσμευτικών προσφορών λίγους μήνες αργότερα. Ο πολύ μικρός αριθμός θέσεων στάθμευσης του εμβληματικού κτηρίου αλλά και ο όρος του ιδρύματος για μη ύπαρξη περιόδου χάριτος στην καταβολή του μισθώματος για λόγους εργασιών ανακαίνισης ήταν, σύμφω...